نابجایی در ساختار بلور و انواع آن | Dislocation

تعاریف:

ساختار بلوری:

ساختار بلوری به ساختار و جهت گیری اتم ها، یون ها، و یا مولکول‌های داخل بلور جامد یا مایع گفته می‌شود. کاربرد این اصطلاح در علم بلور شناسی و کانی شناسی می‌باشد. ساختار به شدت مرتب بلورها از طبیعت به متقارن اجزاء تشکیل دهنده آن نشات می‌گیرد.

Crystal structure of sodium chloride - table salt

نابجایی:

نابجایی ها یکی از مفاهیم فیزیکی در بلوشناسی هستند که به نقایص خطی شبکه مربوط میشوند، مفهوم نابجایی بلوری توسط تیلور، ارووان و پولانی (۱۹۴۳) معرفی شد اما خواص مومسان(پلاستیک) نابجایی‌ها در محیط‌های پیوستهٔ همسانگرد از سال ۱۹۰۵ شناخته شده بودند. 

مشاهده نابجایی در TEM

برداربرگرز:

برداری است که جهت و میزان اعوجاج حاصل از وجود یک نابجایی در یک ساختار بلوری را نشان می دهد. در نابجایی لبه ای بردار برگرز عمود بر خط نابجایی است و در نابجایی پیچی در راستای خط نابجایی است.

 

آلومینیوم

آلومینیوم، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی دارای علامت ""Al و عدد اتمی 13 می باشد. آلومینیوم عنصری نقره ای و انعطاف پذیر است که سومین عنصر فراوان و فراوان ترین فلز در پوسته ی کره زمین است و عمدتا به صورت سنگ معدن بوکسیت یافت می شود و از نظر مقاومت در برابر اکسیداسیون و همچنین وزن و قدرت آن قابل توجه است. آلومینیوم در صنعت برای تولید میلیون ها محصول مختلف بکار می رود و در جهان اقتصاد، عنصری بسیار مهم به شمار می آید. اجزای سازه هایی که از آلومینیوم ساخته می شود، در صنعت هوانوردی و سایر مراحل حمل و نقل بسیار مهم هستند، همچنین در سازه هایی که در آنها وزن پایداری و مقاومت لازم هستند، وجود این عنصر اهمیت زیادی دارد.

 

اگر چه آلومینیوم یک عنصر فراوان در پوسته زمین است، ولی این عنصر در حالت آزاد خود بسیار نادر است و زمانی یک فلز گرانبها و ارزشمندتر از طلا به حساب می‌آمد؛ بنابراین، به‌عنوان فلزی صنعتی اخیرأ مورد توجه قرار گرفته و در مقیاسهای تجاری تنها بیش از ۱۰۰ سال است که مورد استفاده‌است. در ابتدا که این فلز کشف شد، جدا کردن آن از سنگها بسیار مشکل بود و چون کل آلومینیوم زمین بصورت ترکیب بود، مشکل‌ترین فلز از نظر تهیه به شمار می‌آمد.