فناوری انجماد سریع

یکی از مباحث مطرح در علم مهندسی مواد و متالورژی موضوع فناوری انجماد سریع است. سردشدن سریع مذاب (^oc/s 10³-10¹²) در فناوری­ انجمادسریع، به اتم‌های مذاب فرصت کافی جهت تشکیل ساختار بلوری بر اساس دیاگرام تعادلی را نداده و منجر به تغییرات ترکیبی و ریزساختاری در ماده می­ شود که از آن جمله می­ توان به افزایش حد حلالیت محلول­ جامد، یکنواختی ترکیب شیمیایی، کاهش میزان جدایش، ریزشدن دانه ­های بلوری، تشکیل فازهای بلوری و غیربلوری (آمورف) نیمه پایدار اشاره کرد. چنین دگرگونی در ساختار داخلی ماده باعث تغییر و بهبود خواص فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و مغناطیسی ماده در مقایسه با خواص مواد فرآوری شده به روش­های متداول تولید می­ شود. ویژگی های جدید بوجود آمده در مواد انجماد سریع یافته باعث جذب مراکز علمی و صنعتی جهت تحقیق و پژوهش بر روی این مواد در طی سال های اخیر شده است.

فرایند مذاب ریسی با دیسک مبرد (Chill Block Melt Spinning) یکی از متداول‌ترین روش‌های انجماد سریع جهت تحقیق و تولید نوارهای باریک و طویل بطور مستقیم از مذاب می­ باشد. در این فرایند که طرح شمایی آن در شکل زیر نشان داده شده است، جریان مذاب خارج شده از یک نازل، بر روی سطح خارجی یک دیسک مبرد چرخان قرار گرفته و لایه نازک منجمد شده در سطح دیسک، با چرخش دیسک بصورت نوار پیوسته‌ای از سطح آن جدا می‌شود.

جهت مطالعه بیشتر در این زمینه می توانید به کتاب "فناوری انجماد سریع و کاربرد آن در تولید مواد آمورف و نانوبلوری" تالیف شده در گروه پژوهشی متالورژی جهاد دانشگاهی شریف مراجعه فرمایید.